Karta wojskowa Marcina Grodziaka

Marcin Grodziak urodził się 13 września 1894 roku. Do Legionów wstąpił 4 września 1914 roku. Jego karta wojskowa oznaczona jest numerem 17430. Legionista ten wyszczególniony jest w ewidencji kompanii sztabowej 5 pułku piechoty, która przedstawiłem tutaj. W spisie tym występuje jako kapral pełniący funkcję muzykanta w orkiestrze. Dzisiejszy wpis dotyczący tego legionisty bazuje na informacjach widocznych w karcie wojskowej oraz dostępnych w spisie legionistów Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.

Na przedniej okładce karty wojskowej widoczne są czytelnie odbite pieczęcie formacyjne Komendy 2 pułku piechoty i Komendy 5 pułku piechoty. Tylna karta okładki ostemplowana jest znakiem Ewidencji 5 pułku piechoty. W tym wypadku numer 2 na pieczęci 2 pułku piechoty wynika z używanej jedynie wewnętrznie w I Brygadzie nomenklatury, odnoszący się do 5 pułku piechoty (według numeracji pułków nadanej przez austriackie dowództwo).

60a srednia-1

Pierwsze strony karty wojskowej zawierają informacje o żołnierzu. W cywilu Marcin Grodziak był kuśnierzem i przynależał do gminy Kęty. Był szatynem średniego wzrostu, miał niebieskie oczy i proporcjonalne usta. Nie miał znaków szczególnych. Strony te zdobi pieczęć Centralnego Urzędu Ewidencyjnego Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego pod którą widnieje faksymile podpisu płk. Władysława Sikorskiego.

60b srednia-1

Na stronie dokumentującą przynależność taktyczną legionisty widniej tylko jeden wpis. Wynika z niego, że od 21 stycznia 1915 roku kapral Marcin Grodziak przydzielony był do orkiestry 5 pułku piechoty. Według spisu legionistów wspomnianego Muzeum pierwszym jego przydziałem służbowym była 9 kompania 3 pułku piechoty. Brak dokumentującego ten fakt wpisu może świadczyć, że prezentowana przeze mnie karta wojskowa jest wtórnikiem wystawionym ponownie na skutek zgubienia lub zniszczenia oryginału. Dodatkowo we wzmiankowanym spisie znajdziemy informację, że przydział do orkiestry 5 pułku Grodziak otrzymał 15 sierpnia 1915 roku co nie zgadza się z informacjami prezentowanymi w posiadanej przeze mnie karcie wojskowej.

60c srednia-1

Na kolejnej stronie karty wojskowej prezentującej mianowania i awanse znajdziemy trzy wpisy opatrzone pieczęciami Komendy i Dowództwa 5 pułku piechoty:

– 23 stycznia 1916 roku – mianowanie na stopień starszego żołnierza,

– 14 czerwca 1916 roku – mianowanie na stopień kaprala,

– 23 czerwca 1917 roku – mianowanie na stopień sierżanta.

Mamy tutaj niezgodność z wpisem z wcześniejszej strony karty gdzie Marcin Grodziak występuje jako kapral już 21 stycznia 1915 roku. Możliwym wytłumaczeniem jest uzupełnienie danych na stronie opisującej przynależność taktyczną w późniejszym czasie gdy Grodziak był już kapralem. Warto zwrócić uwagę, że wpisy mianowania na starszego żołnierza i kaprala potwierdzone są podpisami legendarnego dowódcy 5 pułku piechoty Leona Berbeckiego (odpowiednio będącego w chwili składania podpisu w stopniu majora i podpułkownika). Berbecki podpisał się jako „Komendant 2 pułku I Brygady 5 pułku Legionów Polskich” co odzwierciedla kłopoty z nomenklaturą tego pułku.

Ze strony Muzeum Józefa Piłsudskiego wiadomo, że po kryzysie przysięgowym Marcin Grodziak trafił na front włoski. Udało mu się przeżyć wojnę i w Niepodległej Polsce był szefem orkiestry 5 pułku piechoty. Zmarł w 1958 roku w Dziedzicach.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *