Przedpołudnie z ppor. Czesławem Sidorowiczem

Przesyłki poczty polowej Legionów Polskich traktowałem początkowo wyłącznie jako walory filatelistyczne. Ważne były dla mnie datowniki i stemple formacyjne oraz cenzury – ich odmiany, kolory i wymiary. Z czasem moją uwagę zaczęły zwracać całkiem inne elementy tych przesyłek. Fascynujące stało się przede wszystkim poszukiwanie informacji o nadawcach i odbiorcach przesyłek oraz treść korespondencji, która z racji cenzury musiała najczęściej pozostać ogólna. Prezentowana dzisiaj karta bardzo dobrze obrazuje jak wiele radości można mieć z badania tego typu zabytków.

Read More

Poszukiwany: szeregowy Wojciech Sudoł

W 1917 roku zmieniano nieustannie dyslokację 5 Pułku Piechoty. W styczniu przeniesiono go do Ostrowa-Komorowa, w kwietniu do Różan i ostatecznie do Zegrza. Powodem przenosin była prawdopodobnie silnie antyniemiecka atmosfera jaka panowała w pułku. Doszło do tego, że warta niemiecka w obozie szkoleniowym w Różanie musiała się ogrodzić drutem zamiast pilnować obozu gdyż obawiała się rozbrojenia przez polskich żołnierzy. W Zegrzu stacjonowały duże oddziały niemieckie co miało zapewnić względny spokój.

Read More

Wjazd Legionów do Warszawy

1 grudnia 1916 roku był dniem uroczystego wjazdu Legionów Polskich do Warszawy. Dla wielu legionistów była to pierwsza wizyta w stolicy. Wjazd poprzedzony był wydarzeniami mającymi wpływ na przyszłe losy całej formacji legionowej. Już nigdy oddziały legionowe nie zostały użyte w akcjach bojowych. We wrześniu 1916 roku przyjęta została dymisja Piłsudskiego, będącego wówczas brygadierem, z dowództwa I Brygady. 5 listopada władze niemieckie i austro-węgierskie wydały proklamację, w której obiecały stworzenie Królestwa Polskiego. Dwa tygodnie później Legiony Polskie zostały przekształcone w Polski Korpus Posiłkowy i pod koniec listopada przewiezione koleją do nowych miejsc stacjonowania w okolicach Warszawy gdzie miały zostać zreorganizowane.

Read More

o. Kosma Lenczowski

Na dzisiejszym zdjęciu widać grupę żołnierzy pozujących do zdjęcia na torowisku przy budynku, który był być może budynkiem dworcowym. Zdjęcie nie ma odwrocie żadnego opisu wskazującego miejsce lub czas w jakim zostało wykonane. Można wysnuć pewne wnioski co do okresu w jakim fotografia mogła być zrobiona oraz uwiecznionych na niej osób na podstawie detali umundurowania ale o tym za chwilę.

Read More

6 dni z życia legionisty Henryka Wiśniowskiego

Bohaterem dzisiejszego wpisu jest Henryk Wiśniowski – legionista służący w Komendzie III Brygady Legionów Polskich. Mam w zbiorze rozkaz wyjazdu (Offener Befehl) dla tego legionisty. Rozkaz jest wystawiony na standardowym dla celów wyjazdu druku. Wyjazd związany był z dokonaniem zakupów materiałów kancelaryjnych. Rozkaz wyjazdu wystawiono w Dęblinie 23 maja 1917 roku. Upoważniał on legionistę do podróżowania trzecią klasą kolei. Na rozkazie wyjazdu dopisano zgodę na korzystanie z pociągów pośpiesznych. Dopisek ten został opatrzony owalną, czarną pieczęcią Komendy III Brygady i parafowany przez por. Biernackiego. W lewym dolnym rogu dokumentu znajduje się odręczny podpis delegowanego Henryka Wiśniowskiego. W prawym dolnym rogu rozkaz podpisał (ołówkiem) mjr. Włodzimierz Zagórski.

Read More

3 szwadron 2 Pułku Ułanów

Swoją historię 2 pułk ułanów wywodzi od 2 i 3 szwadronu kawalerii, których formowanie rozpoczęło się w sierpniu 1914 roku. Szwadrony te liczyły po około 120 ułanów każdy i złożone były przede wszystkim z lwowskich i krakowskich Sokołów Konnych oraz konnego oddziału Strzelca spod Miechowa. Szwadrony te weszły w skład II Brygady i razem z 2 i 3 Pułkiem Piechoty wysłane zostały na front węgierski tworząc dwuszwadronowy II dywizjon kawalerii. Dowódca dywizjonu rtm. Zbigniew Dunin-Wąsowicz poprowadził na czele części 2 szwadronu najsłynniejszą szarżę w pierwszowojennej historii polskiej kawalerii. Szarża ta miała miejsce pod Rokitną 13 czerwca 1915 roku. W czasie szarży 3 szwadron pozostawał w odwodzie.

Read More

bateria artylerii konnej

Analiza opisanych zdjęć jest znacząco łatwiejsza od analizy tych, o których nie wiadomo gdzie zostały zrobione i kogo przedstawiają. Z drugiej strony, przy takim ułatwieniu kolekcjoner nie może doświadczyć trudnej do opisania satysfakcji, gdy po żmudnej pracy udaje się ustalić kogo fotografia przedstawia. W tym wypadku osoby widoczne na zdjęciu zostały opisane ale na zdjęciu nie znajduje się żadna adnotacja o okolicznościach jego wykonania.

Read More

Wacław Sirko – Sieroszewski

Na dzisiejszym zdjęciu ponownie ułani Beliny. Głównym bohaterem zdjęcia jest Wacław Sieroszewski pseudonim „Sirko”. To ten starszy ułan siedzący pośrodku na koniu. Biogram Sirko – Sieroszewskiego jest dobrze znany i łatwo go znaleźć w sieci. Chcę tylko tutaj przypomnieć, że ten wielki patriota był więźniem X Pawilonu Cytadeli a także został zesłany na kilkanaście lat na Syberię. Po powrocie z zesłania zamieszkał w Krakowie skąd przeniósł się do Paryża. Jak widać na ilustrującej wpis fotografii był żołnierzem 1 Pułku Ułanów. Zły stan zdrowia spowodowany więzieniem i zesłaniem sprawił, że Sirko – Sieroszewski został zwolniony ze służby w Legionach pod koniec 1915 roku. Po zwolnieniu pozostawał wielkim zwolennikiem Józefa Piłsudskiego i wszelkich działań Komendanta.

Read More

Beliniacy

Nie miałem kłopotu z wyborem zdjęcia ilustrującego pierwszy wpis. Mam do niego największy sentyment. Właśnie dlatego że było pierwszym w mojej kolekcji. Nie jest unikalne ale bije z niego szczególna ułańska duma. Niestety nic nie wiem o osobach uwiecznionych na tej fotografii ani o miejscu, w którym została zrobiona. Wiadomo, że czapki, które noszą ułani używane były jedynie w 1 Pułku Ułanów. Fotografie Beliniaków (od nazwiska dowódcy pułku Władysława Beliny – Prażmowskiego) będzie okazja jeszcze nie raz prezentować. Zdjęcie musiało być zrobione najwcześniej w 1915 roku bo ten typ czapek, wzorowanych na czapkach ułańskich z czasów powstania listopadowego dopiero wtedy został wprowadzony do umundurowania. Projektantem tej czapki był Zygmunt Rozwadowski. Rozwadowski, który krótko był wachmistrzem w 1 Pułku Ułanów bardziej znany jest ze swojej działalności artystycznej. Był wspaniałym malarzem batalistą a jedno z bardziej znanych dzieł – Panoramę Racławicką, współtworzył z Janem Styką i Wojciechem Kossakiem.

Read More